کلینیک خواب آرامان
Search
Close this search box.
فلج خواب یا بختک

فلج خواب یا بختک چیست و چطور درمان می شود؟

فلج خواب یک پدیده مختصر است که با از دست دادن کنترل عضلانی (آتونی) مشخص می شود. بعد از بیدار شدن یا درست بعد از به خواب رفتن اتفاق می افتد. علاوه بر آتونیا، اغلب با توهم همراه است و احساس ناتوان کننده را وحشتناک تر می کند. فلج خواب نوعی پاراسومنیا است. رفتار غیر طبیعی در طول خواب مرتبط با مرحله حرکت سریع چشم (REM) از چرخه خواب. به همین دلیل است که اغلب به آن پاراسومنیا REM می گویند.

فلج خواب

بیستر بخوانید: ناله های شبانه

در طول یک خواب استاندارد REM، آتونیا و رویاهای واضح، فرد را از انجام رویاهای خود باز می دارد. به طور معمول، آتونی پس از بیدار شدن به پایان می رسد و فرد را از ناتوانی خود در حرکت باز می دارد. در نتیجه، کارشناسان معتقدند فلج خواب شامل ترکیبی از خواب REM و بیداری است. در نتیجه، تصویرسازی ذهنی و آتونی در طول خواب REM حتی زمانی که بیدار و آگاه هستید ادامه می یابد. آنچه ترسناک تر است این است که اغلب با توهم همراه است. در حقیقت، ادبیات علمی تخصصی سه نوع متمایز از فلج خواب را دسته بندی کرده است:

  • توهم زا – وجود چیزی بد، یا یک مزاحم که تهدید به آسیب می کند
  • توهم انکوبوس – جایی که کسی یا چیزی به شدت قفسه سینه شما را فشار می دهد و سعی می کند شما را خفه کند.
  • توهم حرکتی دهلیزی – یا احساس شناور شدن، پرواز یا حرکت در فضا – همچنین به عنوان تجربیات خارج از بدن شناخته می شود (احساس خروج روح از بدن).

خوشبختانه یک توضیح پزشکی برای آن وجود دارد. و درک اینکه آن چیست و چه اتفاقی برای بدن در چنین اپیزودی می افتد می تواند به شما کمک کند دفعه بعد آرام شوید و بهتر آن را مدیریت کنید.

دو دسته رایج برای توصیف فلج خواب در ادبیات پزشکی وجود دارد:

  • جدا شده – این زمانی اتفاق می افتد که دوره های فلج خواب با تشخیص اساسی نارکولپسی (اختلالات خواب مزمن که مغز را از کنترل صحیح بیداری که منجر به فلج خواب می شود باز می دارد) مرتبط نباشد.
  • تکرار شونده – این نوع شامل چند قسمت اضافه کاری است.

اغلب، این دو ویژگی برای توصیف وضعیتی به نام فلج خواب منزوی مکرر (RISP) استفاده می شود. اپیزودهای مداوم فلج خواب در افرادی که به نارکولپسی مبتلا نیستند.

علائم فلج خواب

علامت مشخص فلج خواب آتونی یا ناتوانی در حرکت بدن یا صحبت کردن است. افراد همچنین مشکل تنفس، فشار قفسه سینه و احساسات ناراحت کننده مانند وحشت یا درماندگی در طول دوره های فلج خواب را گزارش می کنند. یک روز پس از تجربه فلج خواب، احساس خواب آلودگی یا خستگی بیش از حد معمول است.

چه چیزی باعث فلج خواب می شود؟

کارشناسان هنوز علت دقیق فلج خواب را پیدا نکرده اند. متعاقبا، داده های بررسی شده از تحقیقات نتایج متفاوتی را برای خطر مرتبط با این بیماری نشان می دهد. با این حال، کارشناسان معتقدند عوامل متعددی در ایجاد فلج خواب دخیل هستند. هم کودکان و هم بزرگسالان می توانند آن را تجربه کنند، اما گروه های سنی خاصی در معرض خطر بیشتری هستند.

در اینجا شرایطی وجود دارد که کارشناسان معتقدند می‌توانند باعث فلج خواب شوند:

  • بیخوابی
  • اختلال اضطرابی
  • اختلال دوقطبی
  • افسردگی شدید
  • اختلال استرس پس از سانحه

اعتقاد بر این است که بی خوابی با فلج خواب و همچنین افرادی که ریتم شبانه روزی مختل شده (ساعت داخلی بدن، چرخه خواب و بیداری) مانند کارگران شیفت کاری و افرادی که جت لگ دارند، مرتبط است.

افراد مبتلا به برخی اختلالات سلامت روان مانند اضطراب، اختلال دوقطبی و PTSD، به ویژه آنهایی که پریشانی جسمی و عاطفی را تجربه کرده بودند، احتمالاً فلج خواب را تجربه می کنند.

عوامل دیگری که ممکن است با این بیماری مرتبط باشند عبارتند از:

  • کمبود خواب
  • به پشت خوابیدن
  • تغییر مکرر برنامه خواب
  • استفاده از برخی داروها (به عنوان مثال داروهای ADHD)
  • گرفتگی عضلات پا
  • سوء مصرف مواد

یک دوره فلج خواب به طور معمول چه زمانی رخ می دهد؟

فلج خواب می تواند در هنگام به خواب رفتن (فلج خواب هیپناگوژیک یا پیش از خواب) یا هنگام بیدار شدن (فلج خواب هیپنوپومپیک یا پس از خواب) رخ دهد. در طول فلج خواب هیپناگوژیک، ممکن است متوجه شوید که نمی توانید حرکت کنید یا صحبت کنید، زیرا بدنتان آرام می شود و برای به خواب رفتن آماده می شود.

در طول فلج خواب هیپنوپومپی، بدن شما قبل از پایان چرخه خواب REM از محیط اطراف آگاه می شود. بنابراین، ممکن است متوجه شوید که با وجود بیداری نمی توانید صحبت کنید یا حرکت کنید. میانگین طول دوره های فلج خواب بین 6 تا 7 دقیقه است. با این حال، قسمت ها می توانند چند ثانیه و تا 20 دقیقه طول بکشند. آنها معمولاً خود به خود تمام می شوند، اما می توانند با صدای یا لمس شخص دیگری قطع شوند.

فلج خواب چقدر شایع است؟

کارشناسان معتقدند حدود 8 درصد از افراد در مقطعی از زندگی خود فلج خواب را تجربه می کنند. با این حال، داده‌های کافی وجود ندارد که نشان دهد هر چند وقت یک‌بار اپیزودها رخ می‌دهند. اگرچه ممکن است در هر سنی رخ دهد، اولین قسمت‌های آن بین 7 تا 25 سالگی ظاهر می‌شود. اپیزودها ممکن است در دهه 20 تا 30 سالگی بیشتر شوند.

علائم فلج خواب

فلج خواب چگونه تشخیص داده و درمان می شود؟

بهترین فرد برای تشخیص بیماری شما یک پزشک خواب است. با این حال، نیازی به درمان فلج خواب نیست زیرا تغییرات ساده در سبک زندگی و عادت خواب شما می‌تواند به کاهش وقوع این دوره‌ها کمک کند. برخی از درمان های ساده عبارتند از:

  • داشتن یک خواب خوب شبانه به طور منظم 6 تا 8 ساعت در شب بخوابید
  • داروهای ضد افسردگی می توانند چرخه خواب را تنظیم کنند
  • درمان مشکلات سلامت روان
  • درمان اختلالات خواب موجود (نارکولپسی، گرفتگی عضلات پا)

ایده این است که استرس را در زندگی روزمره خود به حداقل برسانید و یک برنامه خواب منظم داشته باشید. سعی کنید اتاق خواب خود را بهبود بخشید و آن را برای خواب راحت تر کنید (روی تشک، ملحفه و بالش با کیفیت خوب سرمایه گذاری کنید، نور و صدای بیرون را محدود کنید و غیره) همچنین، می توانید به پهلو بخوابید.

اگر دائماً در مورد فلج خواب خود مضطرب هستید، و اگر شما را از داشتن خواب راحت باز می دارد، بهتر است با پزشک خواب خود مشورت کنید.

مطالب مرتبط
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *