بیخوابی کودکان |علائم، علت و درمان
بیخوابی کودکان، میتواند اثرات منفی بر روی سلامت فیزیکی و روانی آنان داشته باشد. کمبود خواب میتواند منجر به کاهش تمرکز، ضعف حافظه،ضعف سیستم ایمنی و… شود. همچنین، کودکان بیخواب بیشتر دچار اضطراب و افسردگی میگردند. در این نوشته، درباره علت بیخوابی، علائم و راههای درمان صحبت میکنیم.
انواع بی خوابی کودکان
دو نوع اصلی بی خوابی در کودکان وجود دارد: بی خوابی اولیه و بی خوابی ثانویه
1. بی خوابی اولیه: این نوع بی خوابی ناشی از هیچ بیماری زمینه ای نیست. این نوع از بی خوابی معمولا با مشکلات در به خواب رفتن، خواب ماندن، بیدار شدن مکرر در طول خواب مشخص میشود. بیخوابی اولیه می تواند تحت تاثیر عواملی مانند عادتهای بد خواب، خواب نامنظم، نگرانی یا اضطراب بیش از حد در مورد خواب، یا افکار و احساسات منفی مرتبط با خواب باشد.
2 . بی خوابی ثانویه: این نوع بی خوابی علامت یا پیامد یک بیماری زمینه ای، اختلال سلامت روان یا مشکل سلامت رفتاری است. این می تواند ناشی از عواملی مانند درد مزمن، آسم، آلرژی، مشکلات گوارشی، اختلالات عصبی، عوارض جانبی داروها، اختلالات اضطرابی، افسردگی، ADHD یا تروما باشد.
بیشتر بخوانید: جایگزین قرص خواب آور
دلایل بیخوابی کودکان
بیخوابی در کودکان میتواند دلایل مختلفی داشته باشد.
1. عوامل محیطی: اختلال در محیط خواب، مانند سر و صدا، نور بیش از حد، رختخواب نامناسب یا روال خواب نامنظم، میتواند منجر به بیخوابی شود.
2. عوامل روانی: استرس، اضطراب یا اختلالات عاطفی مانند اضطراب جدایی یا ترس از تاریکی میتواند خواب کودک را مختل کند.
3. عوامل پزشکی: برخی از شرایط پزشکی، از جمله آلرژی، آسم، مشکلات گوارشی یا اختلالات عصبی، می توانند در خواب کودک اختلال ایجاد کنند.
4. داروها: برخی از داروها میتوانند بر الگوهای خواب کودک تاثیر بگذارند و منجر به بیخوابی در کودکان شوند.
5. اختلالات مرتبط با خواب: شرایطی مانند آپنه خواب یا سندرم پای بیقرار میتواند خواب کودک را مختل کند.
بیشتر بخوانید: آپنه انسدادی خواب در کودکان
علائم و نشانههای رایج بیخوابی کودکان
1. مشکل در به خواب رفتن
2. بیداریهای مکرر در شب.
3. مقاومت در برابر رفتن به رختخواب
4. بی قراری در هنگام خواب.
5. صبح زود از خواب بیدار شدن
6. خواب آلودگی یا خستگی در طول روز.
7. تحریک پذیری، نوسانات خلقی یا مشکلات رفتاری.
8. اختلال در تمرکز یا توجه.
9. کاهش عملکرد تحصیلی.
10. اختلال در عملکرد اجتماعی.
درمان دارویی برای بی خوابی کودکان
داروهای بی خوابی در کودکان معمولا به صورت کوتاه مدت و در موقعیت های خاص استفاده می شوند. برخی از داروهایی که برای کودکان مبتلا به بی خوابی تجویز میشوند عبارتند از:
1. آنتی هیستامین ها: برخی از آنتی هیستامین ها مانند دیفن هیدرامین می توانند باعث خواب آلودگی شوند و گاهی اوقات به عنوان خواب آور استفاده می شوند. با این حال، به دلیل احتمال خواب آلودگی در طول روز و سایر عوارض جانبی، آنها فقط باید برای مدت کوتاهی استفاده شوند.
2. کلونیدین: کلونیدین دارویی است که برای کودکان مبتلا به شرایط خاصی مانند ADHD یا مشکلات رفتاری تجویز شود، زیرا میتواند اثر آرام بخشی داشته باشد و خواب را بهبود بخشد. با این حال، استفاده از آن برای بی خوابی باید به دقت مورد بررسی قرار گیرد و با متخصص صحبت شود.
3. ملاتونین: ملاتونین هورمونی است که به تنظیم چرخه خواب و بیداری کمک می کند. می توان از آن به عنوان مکمل برای کمک به بهبود شروع و کیفیت خواب در کودکان مبتلا به بی خوابی استفاده کرد. ملاتونین باید تحت راهنمایی متخصص و در دوزهای مناسب استفاده شود.
4 داروهای ضد افسردگی آرام بخش:داروهای ضد افسردگی آرام بخش مانند آمی تریپتیلین و میرتازاپین را می توان در موارد خاص برای بی خوابی تجویز کرد. این داروها می توانند با افزایش خواب آلودگی و کاهش اضطراب به بهبود خواب کمک کنند.
بیشتر بخوانید: افسردگی و اختلال خواب
درمانهای غیر دارویی برای درمان بیخوابی در کودکان
یک برنامه خواب ثابت تنظیم کنید: با تنظیم زمان خواب و بیداری ثابت، حتی در تعطیلات آخر هفته و تعطیلات، به کودک خود کمک کنید تا یک برنامه خواب منظم داشته باشد. این به تنظیم ساعت داخلی بدن آنان کمک می کند و باعث خواب بهتر می شود.
محدود کردن محرک ها: از دادن هر گونه غذا یا نوشیدنی حاوی کافئین، مانند شکلات یا نوشابه، به خصوص در هنگام عصر به کودک خود خودداری کنید. کافئین محرکی است که می تواند خواب را مختل کند.
تشویق به ورزش منظم: فعالیت بدنی منظم در طول روز می تواند خواب بهتری در شب ایجاد کند. فرزندتان را تشویق کنید تا به ورزش یا فعالیت های بدنی مناسب سن خود بپردازد.
اجتناب از فعالیتهای تحریککننده قبل از خواب: فعالیتهای تحریککننده مانند بازیهای ویدیویی، تماشای تلویزیون، پیامرسانی یا استفاده از دستگاههای الکترونیکی میتواند در خوابیدن اختلال ایجاد کند. با اجتناب از این فعالیتها حداقل 30 تا 60 دقیقه قبل از خواب، مغز میتواند به تدریج به حالت آرامتری تبدیل شود و خواب بهتری را ایجاد کند.
آموزش تکنیکهای آرام سازی: تکنیکهای تمدد اعصاب می تواند به آرامش ذهن و بدن قبل از خواب کمک کند. تنفس دیافراگمی، آرام سازی پیشرونده عضلانی و تصویرسازی بصری روش های موثری برای ایجاد آرامش هستند. تشویق فرزندتان به تمرین این تکنیک ها در حالی که در رختخواب است می تواند به او کمک کند تا آرام شود و برای خواب آماده شود.
نتیجهگیری
اگر بی خوابی کودک برای مدت طولانی ادامه یابد و بر عملکرد روزانه و کیفیت زندگی او تاثیر بگذارد، توصیه میکنیم با متخصص حوزه اختلالات خواب کودکان مشورت کنید. پزشک یک ارزیابی کامل، از عادات خواب کودک و دیگر عوامل مرتبط انجام میدهد. گزینههای درمانی برای بیخوابی کودکان شامل رفتار درمانی یا مشاوره روانشناختی و… است.
بدون دیدگاه