تست خواب در منزل یعنی در تخت خودتان با دستگاهی قابل حمل بخوابید تا تنفس، اکسیژن خون و ضربان قلب ثبت شود. این تست برای بزرگسالانی مناسب است که علائم واضح آپنه‌ی انسدادی خواب دارند و بیماری مهم دیگری ندارند. اگر بیماری قابل‌توجه قلب یا ریه، بیماری عصبی‌عضلانی، سابقه‌ی سکته‌ی مغزی، مصرف طولانی داروهای مخدر یا بی‌خوابی شدید دارید، یا پزشک به اختلالی غیر از آپنه شک دارد، تست باید در کلینیک انجام شود. اگر تست منزل منفی یا نامشخص باشد ولی علائم ادامه داشته باشد، قدم بعدی پلی‌سومنوگرافی در کلینیک است.
تست خواب در منزل چه انواعی دارد؟
تست کامل خواب (پلی‌سومنوگرافی) را در صفحه‌ی تست خواب توضیح داده‌ایم. تست‌های خواب را بر اساس تعداد علامت‌های ثبت‌شده و حضور یا نبود تکنسین در چهار سطح دسته‌بندی می‌کنند. دو سطح آن در منزل انجام می‌شود:
تست تنفسی خواب در منزل (HSAT، پلی‌گرافی یا سطح ۳)
رایج‌ترین تست خانگی است. دستگاه کوچکی روی قفسه‌ی سینه بسته می‌شود و این‌ها را ثبت می‌کند:
- جریان هوای بینی با یک لوله‌ی باریک زیر بینی
- تلاش تنفسی با کمربندهای دور قفسه‌ی سینه و شکم
- اکسیژن خون و ضربان قلب با گیره‌ی انگشت
- در بیشتر دستگاه‌ها خروپف و وضعیت بدن
امواج مغز را ثبت نمی‌کند؛ پس نمی‌داند دقیقاً چه مدت خواب بوده‌اید. شاخص آپنه بر اساس زمان ثبت حساب می‌شود و ممکن است شدت آپنه را کمتر از واقعیت نشان دهد.
پلی‌سومنوگرافی در منزل (سطح ۲)
همان حسگرهای تست کلینیک، از جمله امواج مغز، حرکت چشم و عضلات، در خانه نصب می‌شود؛ معمولاً تکنسین نصب را انجام می‌دهد یا آموزش می‌دهد. اما کسی شب را کنار شما نیست. اگر الکترودی جدا شود، تا صبح کسی متوجه نمی‌شود و ممکن است تست ناقص بماند. ویدئو و نظارت هم وجود ندارد.
| ویژگی | پلی‌سومنوگرافی در کلینیک | پلی‌سومنوگرافی در منزل | تست تنفسی در منزل (HSAT) |
|---|---|---|---|
| تکنسین در طول شب | دارد | ندارد | ندارد |
| امواج مغز و مراحل خواب | دارد | دارد | ندارد |
| ویدئو | دارد | ندارد | ندارد |
| تشخیص اختلالات غیر از آپنه | بله | تا حدی | خیر |
| احتمال ناقص ماندن تست | کم | بیشتر | متوسط |
| هزینه | بیشتر | متوسط | کمتر |
چه کسانی می‌توانند تست خواب را در منزل انجام دهند؟
طبق راهنمای انجمن آمریکایی پزشکی خواب (AASM)، تست در منزل با دستگاه استاندارد برای بزرگسالانی مناسب است که:
- علائم و نشانه‌های آپنه‌ی متوسط تا شدید دارند: خروپف بلند، قطع نفس در خواب که همراه دیده، خواب‌آلودگی روزانه و مانند این‌ها؛
- و بیماری‌هایی که در بخش بعد آمده را ندارند؛
- و پزشک خواب پس از ویزیت، این تست را برایشان کافی بداند.
مزیت‌ها: خوابیدن در محیط آشنا، هزینه‌ی کمتر و نوبت معمولاً زودتر.
در چه مواردی نباید تست خواب را در منزل انجام داد؟
بیماری‌هایی که پلی‌سومنوگرافی در کلینیک را لازم می‌کنند
راهنمای AASM در این افراد پلی‌سومنوگرافی در کلینیک را به جای تست منزل توصیه می‌کند:
- بیماری قابل‌توجه قلب یا ریه: مثل نارسایی قلب یا بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD). افت اکسیژن در این افراد ممکن است از خود بیماری باشد و تست تنفسی ساده آن را از آپنه جدا نمی‌کند.
- ضعف عضلات تنفسی به دلیل بیماری‌های عصبی‌عضلانی (مثل ALS).
- کم‌تنفسی در بیداری یا شک به کم‌تنفسی در خواب.
- مصرف طولانی‌مدت داروهای مخدر (اپیوئیدها): که می‌تواند آپنه‌ی مرکزی ایجاد کند.
- سابقه‌ی سکته‌ی مغزی.
- بی‌خوابی شدید: چون بیداری‌های طولانی در تست منزل جزو «زمان ثبت» حساب می‌شود و نتیجه را غیرقابل اتکا می‌کند.
وقتی پزشک به اختلالی غیر از آپنه‌ی انسدادی شک دارد
تست تنفسی منزل فقط برای آپنه‌ی انسدادی ساخته شده است. اگر احتمال این موارد مطرح باشد، تست کامل در کلینیک لازم است:
- نارکولپسی یا پرخوابی ایدیوپاتیک (همراه با تست MSLT روز بعد)
- حرکات دوره‌ای اندام که خواب را تکه‌تکه می‌کند
- اختلال رفتاری خواب REM یا رفتارهای شبانه‌ای که باید با ویدئو ثبت شوند یا از تشنج افتراق داده شوند
- آپنه‌ی مرکزی
کودکان
آپنه‌ی کودکان معیارهای متفاوتی دارد و تست‌های خانگی برای آن‌ها به‌اندازه‌ی کافی معتبر نیستند؛ تست خواب کودکان در کلینیک انجام می‌شود. بیشتر بخوانید: آپنه خواب در کودکان.
وقتی تست منزل منفی یا نامشخص است ولی علائم ادامه دارد
تست منزل می‌تواند آپنه را از قلم بیندازد، به‌ویژه اگر خفیف باشد یا خواب واقعی کم بوده باشد. طبق AASM، اگر یک تست منزل منفی، نامشخص یا از نظر فنی ناقص باشد، قدم بعدی پلی‌سومنوگرافی در کلینیک است، نه تکرار تست منزل.
وقتی کار با دستگاه سخت است
کسانی که به دلیل سن، مشکل حافظه یا محدودیت حرکتی نمی‌توانند حسگرها را درست نگه دارند یا دوباره وصل کنند، یا در خواب خیلی جابه‌جا می‌شوند، بیشتر در معرض ناقص ماندن تست‌اند.
تست خواب در منزل چگونه انجام می‌شود؟
- ویزیت پزشک خواب: پزشک بر اساس علائم و بیماری‌ها تصمیم می‌گیرد تست منزل کافی است یا تست کلینیک لازم است.
- تحویل دستگاه و آموزش: نحوه‌ی بستن کمربندها، لوله‌ی بینی و گیره‌ی انگشت و روشن کردن دستگاه آموزش داده می‌شود. در پلی‌سومنوگرافی منزل، معمولاً تکنسین نصب را انجام می‌دهد.
- شب تست: آمادگی‌ها مثل تست کلینیک است: از ظهر کافئین ننوشید، الکل مصرف نکنید، چرت نزنید و داروهایتان را طبق دستور پزشک مصرف کنید. سر ساعت همیشگی بخوابید. اگر شب بیدار شدید و حسگری جدا شده بود، طبق آموزش دوباره وصلش کنید.
- بازگرداندن دستگاه: صبح دستگاه را خاموش کنید و تحویل دهید. داده‌ها امتیازدهی و توسط پزشک خواب تفسیر می‌شوند. معنی عددهای گزارش را در تفسیر تست خواب ببینید.
تست خواب در منزل و کلینیک، در کلینیک خواب آرامان
در کلینیک خواب آرامان تهران هر سه روش انجام می‌شود: پلی‌سومنوگرافی کامل در کلینیک، پلی‌سومنوگرافی در منزل و تست تنفسی خواب در منزل. پزشک خواب پیش از تست شما را ویزیت می‌کند تا مناسب‌ترین روش انتخاب شود و پس از تست، نتیجه و درمان را با شما مرور می‌کند. برای عوامل هزینه، هزینه تست خواب و برای نوبت، صفحه‌ی رزرو نوبت را ببینید.
سوالات متداول تست خواب در منزل
تست خواب در منزل چند شب است؟
معمولاً یک شب؛ گاهی برای اطمینان از ثبت کافی، دو یا سه شب.
اگر شب یکی از حسگرها جدا شود چه می‌شود؟
اگر بیدار شدید، طبق آموزش دوباره وصلش کنید. اگر بخش زیادی از شب ثبت نشده باشد، ممکن است تست تکرار شود یا پلی‌سومنوگرافی در کلینیک لازم شود.
تست منزل برای کودکان مناسب است؟
نه. تست خواب کودکان در کلینیک انجام می‌شود.
منابع
- Kapur VK, et al. Clinical Practice Guideline for Diagnostic Testing for Adult Obstructive Sleep Apnea: An American Academy of Sleep Medicine Clinical Practice Guideline. J Clin Sleep Med. 2017;13(3):479–504.
- Collop NA, et al. Clinical guidelines for the use of unattended portable monitors in the diagnosis of obstructive sleep apnea in adult patients. J Clin Sleep Med. 2007;3(7):737–747.
- MedlinePlus. Polysomnography. U.S. National Library of Medicine.
